Niks knikkers, het spel!

In november 2010 schreef ik een post over positief coachen. Essentie van positief coachen is dat je je focust op het spel in plaats van op winnen. Uit onderzoek blijkt dat sporters juist eerder en vaker winnen als de focus op het spel ligt in plaats van op winnen. Paradoxaal, maar waar. Klinkt een beetje als de opmerking dat reizen veel leuker is dan op de bestemming aankomen. ‘t Gaat er ook om dat je geniet van wat je aan het doen bent. Je bent dan ook bewuster bezig met de dingen die je doet. Het resultaat wordt daardoor dan ook beter. Dus winst.

Dit weekend staat in Volkskrant magazine een interview met Titia de Lange, professor aan de prestigieuze Rockefeller University in New York. En vermaard kankeronderzoekster. Halverwege het interview komt een interessante quote:

“Nee…. Ik ben een puzzelaar. Ik schuif met die stukjes en denk de hele tijd: heb ik die stukjes nou wel goed aan elkaar gedaan? Laten we ze maar uit elkaar trekken en opnieuw beginnen. Niets anders is meer belangrijk op zo’n moment. Alles valt weg, een soort van meditatie. Maar het kan natuurlijk zo zijn dat ik per ongeluk met dat puzzelen iets vind waarmee de mensheid enorm is geholpen, al lijkt het me niet waarschijnlijk. Er zijn ook wetenschappers die het vak beoefenen om prijzen te krijgen. Die pakken het dus totaal anders aan. Die proberen alleen maar grote ontdekkingen te doen. Ze doen nooit kleine follow-up proefjes, om toch even uit te zoeken of het echt allemaal klopt. Hun CV is de ene piek na de andere, daar zit niets tussen.”

Voor mij beschrijft Titia de Lange daar precies de essentie die ook in het positief coachen zit. Focus je op het proces, op de weg naar, op het spel (voor zover je (kanker)onderzoek een spel kan noemen). En kijk dan welk resultaat dat oplevert. Mooi is dat ze tijdens die zoektocht bijna in “flow” terecht komt. Ze kan niet anders dan doorgaan, meditatief, gefocust op wat ze doet; zoeken, puzzelen.

Als je het citaat verder leest, zie je dat die andere onderzoekers “ook mooie wetenschap opleveren”. De manier van onderzoeken en werken van Titia de Lange spreekt mij meer aan. Meer aandacht voor het ambacht van het onderzoeken. En je misschien zelfs laten verrassen door de uitkomst. In plaats van het jagen op prijzen. Die nodig zijn, want die genereren aandacht en daarmee geld om nieuw en ander onderzoek op te starten. Ook de wetenschappelijke wereld kent, vergelijkbaar aan het NL onderwijsstelsel, enige perverse financiële prikkels.

Na het lezen van het interview schoot mij een insteek voor deze post te binnen. Als de insteek van positief coachen werkt bij sporten en (tenminste dat vermoed ik) bij wetenschappelijk onderzoek, op welke vlakken nog meer? Waar zijn daar voorbeelden van? En wat kunnen we uit die voorbeelden meenemen om dat principe ook werkend te krijgen op anderen gebieden?

Ik realiseer me dat de moeilijkste stap is om mensen mee te krijgen in die andere manier van kijken. Niet resultaatgericht, maar procesgericht. Een switch in mindset is nodig. Of zit de kneep erin dat we terug moeten naar waar we als kind goed in waren? Spelen. Levert een speelse attitude de juiste insteek voor een focus op het proces? Het mooie van spelen is, dat je de tijd vergeet. Je vergeet zelfs dat je speelt. “Is het al zo laat?”, is een veelgehoorde opmerking als een groep spelers wordt onderbroken.

Ben benieuwd naar jullie reacties en zienswijzen.

Positief Coachen

Een zaterdagochtend, ergens in 1971. SV Olympia ’25 speelt nog op de oude velden; op wat toen nog een winderig stuk niemandsland tussen Hilversum en Loosdrecht was. Nu ligt er al jaren een bedrijventerrein. En Olympia heeft al twee verhuizingen gekend sinds die datum. De accommodatie was op z’n zachtst gezegd krakkemikkig. Drie velden, een houten kantine en kleedkamers die het predicaat veredelde varkensstal maar net verdienden. En toch had die plek iets. Ik weet nog dat ik met een beetje pijn in m’n hart afscheid nam. Ook al verhuisde mijn cluppie naar een gloednieuw complex aan de Beresteinseweg. Met een nieuwe kantine. Met mooie kleedkamers. Met een trainingsveld met verlichting! 

Die zaterdagochtend dus. Ik sta met m’n elftalgenootjes klaar voor een wedstrijd tegen een al vergeten tegenstander. Onze elftalbegeleider heeft ons volgestopt met aanwijzingen en tactieken. We knikten wel van ja, dat we hem begrepen. Maar we wilden maar één ding; lekker ballen! Dat begreep hij dan weer niet. En zo kwam het dat hij af en toe helemaal gek werd langs de lijn. Wat hij precies riep aan alle, uiteraard goedbedoelde, aanwijzingen weet ik niet meer. “Doordekken op die man”, of “breedhouden”, zouden zomaar twee van zijn kreten geweest kunnen zijn. En in de rust de dooddoener; “Wel winnen he, jongens!”. Alsof wij niet wilden winnen!

Daar moest ik allemaal aan denken toen ik vanochtend de krant las en het artikel over ”Appreciative Coaching”, of in goed Nederlands; positief coachen, las. De eerlijkheid gebied mij te zeggen dat de Engelse term van mij is. Appreciative Inquiry en Appreciative Living waren mij al bekend. Dat er nu ook op die manier naar coachen werd gekeken, wist ik niet. Een aantal puzzelstukjes (waarvan ik het bestaan tot dat moment niet eens vermoedde!) vielen op hun plek. Ik zag verbanden naar Sterke punten, naar Mindset van Carol Dweck, naar “Alles wat je aandacht geeft, groeit”, naar Appreciative Inquiry. En dat allemaal voor het belangrijkste in de sport: zorgen dat kinderen sport leuk gaan vinden en blijven vinden!

Er was al een campagne van de overheid; “Geef kinderen hun spel terug”. Dat kan helemaal gaan slagen als alle sportclubs in Nederland overgaan tot positief coachen bij alle jeugdteams. Dan groeit het plezier, groeien de ledenaantallen en komt het resultaat, bijna, als vanzelf. Spread the rumour!