2011, wat nu?

Het zat al een tijdje in m’n hoofd. Misschien zat het ook wel in m’n hele lijf. Zo voelt het nu wel, als ik het afgelopen jaar terugkijk. Ik kan ook terughalen wanneer het begon. Donderdag 17 december 2009. Die dag vond (de eerste dag van) het 3e blok plaats van de leergang Ontwikkelen van Leertrajecten bij de FCE. Werken aan en met sterke punten was één van de onderwerpen. Saskia Tjepkema begeleidde de dag. Een dag die zich in een paar woorden laat vangen; energie, inspiratie, plezier, herkenning, talenten en waardering.

Onderliggend idee bij het werken aan en met sterke punten (van mensen, teams, organisaties) is het gedachtegoed van Appreciative Inquiry (AI). In goed Nederlands Waarderend Onderzoeken. Vooral kijken naar wat (al) goed gaat. Kijken naar wat mensen (goed) kunnen. Met als volgende stap, wat kunnen we dan leren van dat wat goed gaat? Kunnen we die “best practices” ook op andere vlakken inzetten? Hoe zorgen we er dan voor dat het daar ook goed gaat? In een eerdere blog schreef ik er al iets over.

Ik merkte die dag en de dagen die er direct op volgden dat ik momenten uit mijn geheugen opdiepte waarin ik dat waarderend onderzoeken al (onbewust?) had toegepast. Op andere momenten betrapte ik me erop dat “waarderend kijken” iets is dat je moet oefenen. Ik stapte namelijk ook net zo makkelijk in de valkuil van het negativisme, als dat Lionel Messi wonderpasses verstuurt. Ander, nieuw gedrag moet je inslijpen. Je moet het vaak toepassen. Pas dan wordt het net zo vanzelfsprekend als dat het oude gedrag eens was. Ik werd wel gesterkt in dat nieuwe kijken (en praten) door mensen in mijn omgeving die hier al verder in waren. Het volgen van geoefende “waarderende kijkers” op Twitter hielp ook enorm.

Een aantal weken geleden las ik een stuk dat mij nog een boost gaf. Het ging over een onderzoek naar de effecten van positief gedrag. Het bleek dat mensen die zich positief opstellen en anderen vanuit die houding ook positief (en aardig en vriendelijk!) benaderen, zich veel beter en gelukkiger voelen. Het lijkt een beetje op het verhaal dat het veel meer moeite kost om een chagrijnig gezicht te trekken dan een glimlach te maken. Voor een glimlach heb je nu eenmaal veel minder spieren nodig dan voor een chagrijnig gezicht….. Oftewel; doe ‘s aardig naar een ander. Kleine moeite, groot plezier – voor allebei.

Een ander voorbeeld van deze ontwikkeling over positief kijken, kwam vanuit een, voor mij, onverwachte hoek. Maar wel een aansprekende hoek. In mijn blog over positief coachen had ik daar in november al over geschreven. Het onverwachte zat er in dat het was verpakt in de vorm van een toneelrecensie. Essentie van het positief coachen is in wezen hetzelfde als dat van AI.

Wat is nu de link naar het nieuwe jaar? Op nieuwjaarsochtend werd ik door een tweet geattendeerd op een nieuwe Nederlandse website; www.one11.nl. Tot mijn verrassing en verbazing bleek dat een site te zijn die door een aantal journalisten is opgezet. Meer vanuit ideële dan commerciële overwegingen. Met als belangrijkste uitgangspunt te gaan onderzoeken waar ter wereld dingen goed gaan. Soms zelfs tegen de stroom in en tegen de klippen op. Wat doen die mensen om het voor anderen beter, mooier en makkelijker te maken. De intentie van de site is om te laten zien dat er vooral ook gebouwd wordt, in plaats van afgebroken. Dat er helden zijn, in plaats van verliezers. En om een tegenwicht te bieden aan alle zuurpuimen en azijnpissers. Niet om alles dat niet goed gaat te ontkennen of onder tafel te poetsen. Gewoon omdat al te vaak goed nieuws wordt vermalen in de grote stroom rampspoed en andere ellende. Lees hier het waarom van de initiatiefnemers.

Op die eerste ochtend van 2011 kwamen voor mij zaken bij elkaar. De ontwikkelingen die voor mij begonnen op die, erg winterse, 17e december 2009. Door de introductie in het werken aan en met sterke punten. Het gedachtegoed van appreciative inquiry. Het ondervinden dat op die manier kijken, praten en werken resultaat oplevert . Merken dat het energie geeft in plaats van kost. Ondervinden dat je je beter (gelukkiger?) gaat voelen als je zo in de wereld staat en daar naar handelt.

Wat mij betreft is het antwoord op de vraag 2011, wat nu, makkelijk. Dit jaar wordt de doorbraak van positief kijken en doen. Er was al van alles gaande. In de wereld van trainers, coaches en opleidings- en onderwijsdeskundigen was AI al langer bekend. Ook binnen de sport was het doorgedrongen. En bij de start van 2011 blijken ook journalisten hiervan doordrongen. Als je een onderwerp onder de aandacht wilt brengen kun je je geen betere pleitbezorgers wensen dan journalisten.

Het kan niet anders dan dat 2011 een mooi jaar gaat worden!

Sterke punten en burn-out.

AL bijna een jaar geleden kwam ik in aanraking met de “sterke punten benadering”. Dit gedachtegoed wordt door meerdere schrijvers gehanteerd. Het boek waardoor ik er mee in aanraking kwam, is “Ontdek je sterke punten” van Marcus Buckingham. Dit stuk wordt niet alleen een lofzang op dit boek en het gedachtegoed dat er aan ten grondslag ligt. Ik ga het verbinden aan burn-out.  Eerst nog iets over het boek en de theorie die eronder ligt.

Het gedachtegoed en daarmee het boek kwam eigenlijk toevallig tot stand. Gallup, een grote Amerikaanse marktonderzoek organisatie, deed al jaren onderzoek bij een groot aantal (grote) bedrijven en organisaties. Vooral om te ontdekken wat deze bedrijven en organisaties nu succesvol maakte. Daarbij werd vooral gedacht in managementstrategieën, marktonderzoek, reclame, etc. Na verloop van tijd brachten ze ook andersoortige vragen in hun onderzoek. Eén van die vragen luidde “hoeveel dagen per week zijn de werknemers bezig met waar ze echt goed in zijn?”. Tot niet geringe verbazing van de onderzoekers bleek na de analyse van de uitkomsten iets opvallends. Er bleek een direct en zeer duidelijk verband te bestaan tussen de successen van de betreffende organisatie en de hoeveelheid tijd die de werknemers konden besteden aan die dingen waar ze echt goed in waren. Op basis van deze uitkomsten is de theorie ontwikkeld die ten grondslag ligt aan de sterke punten benadering. Buckingham stelt dat het niet voor niets is dat je goed bent in de dingen waar je goed in bent. Andersom werkt het ook; het is niet voor niets dat je slecht bent in de dingen waar je niet goed in bent.

Het leuke aan het boek is niet alleen de theorie en de uitleg daarvan. Het boek geeft via een code aan de binnenzijde van de voorflap toegang tot een internet test die uit een 34-tal thema’s de top 5 van de testpersoon geeft. Uit deze top 5, stelt Buckingham, kan iedereen één of meer sterke punten ontwikkelen. En hij definieert een sterk punt als volgt: een vaardigheid, kwaliteit, competentie waar iemand consequent excellente prestaties mee levert. Hoe herken je nu of je sterke punten hebt? Er is al een heel eenvoudige manier. Want stelt Buckingham, je vindt leuk waar je goed in bent en je bent goed in wet je leuk vindt. En nu komen we bij de link naar burn-out. Wil je het echt weten? Koop dan het boek (€ 12,50 bij Bol.com) en doe de test! En nee, ik heb geen aandelen in Bol.com, noch in de uitgever van het boek!

Als de vaardigheden die je nodig hebt om je werk te doen, samenvallen met één of meer van je sterke punten dan is de kans erg groot dat dit werk je geen energie kost, maar juist energie oplevert. Er kan dan sprake zijn van flow. Als jouw werk vaardigheden vraagt die deels door je sterke punten worden “gecoverd” dan zul je merken dat je werk je af en toe moeite kost; het levert dan geen energie op; het kost juist energie. Hopelijk blijft het wel in balans. Het risico op burn-out wordt erg groot als je werk vaardigheden vraagt die helemaal afwijken van je sterke punten. Het werk kost dan alleen maar (bergen) energie en het levert niets op. Ja, waarschijnlijk een burn-out!

Wat kunnen organisaties, leidinggevenden en werknemers hier van leren? Voor organisaties en leidinggevenden is het zaak om de sterke punten van de werknemers te ontdekken en te definiëren. En dan de koppeling maken naar die plaatsen in de organisatie waar die sterke punten het vaakst en het best tot hun recht komen. Werknemers starten ook bij de zoektocht naar hun eigen sterke punten. En gaan dan zoeken naar die werkgevers of functies waar die sterke punten het vaakst en best tot hun recht komen. Als dat lukt is er maximale wederzijdse aantrekkelijkheid. Dat dit niet alleen de productiviteit en daarmee ook het succes van het bedrijf ten goed komt, maar zeer zeker ook het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, hoef ik, hoop ik, niet te benadrukken.

Tot slot nog iets over sterke punten en persoonlijke ontwikkeling. In zo goed als de gehele westerse cultuur is het gewoonte om vooral te kijken naar die dingen waar werknemers (nog) niet goed in zijn. De sterke punten benadering stelt dat je je niet moet bekommeren om die minder ontwikkelde kanten. Je daar op richten levert niet voldoende op en het is niet leuk! Richt je op het verbreden en uitdiepen van je sterke punten. Zet ze op meer dan de bekende terreinen in. Dat levert ontwikkeling en groei op. En het is leuk!